Antioksidanlar ve Koruyucular
Askorbik asit, C vitamini olarak bilinir; ancak E300 adıyla etiketlendiğinde vitamin takviyesi olarak değil, gıda katkı maddesi olarak değerlendirilir. Gıdalara eklendiğinde antioksidan etki gösterir ve ekmeğin zenginleştirilmesinde kullanılır.
Benzoik asit ve benzoatlar, asidik gıdalarda maya ve küflere karşı koruyucu olarak kullanılır. Ancak küflere karşı etkileri sınırlıdır ve pH değeri 5’in üzerinde olan ürünlerde etkinlik göstermezler. Yüksek miktarlarda kullanıldığında ise gıdalarda ekşi bir tat oluşturabilirler.
Meyveler, %5–8 oranında boraks içeren çözeltilerle yıkanarak küf mantarlarının olumsuz etkilerinden korunur.
Unlu mamuller, patates cipsi, sıvı yağlar ve sakız gibi ürünlerde kullanılır. İçeriğindeki yağların acılaşmasını geciktiren bir antioksidan görevi görür.
Gıda endüstrisinde süt, meyve suyu ve benzeri içeceklerin ambalajlarının sterilizasyonunda ve koruyucu amaçla kullanılır.
Parabenler, tek başlarına kullanıldıklarından daha yüksek etkiyi diğer parabenlerle birlikte kullanıldıklarında gösterirler. Örneğin, metil paraben ile propil parabenin 2:1 oranındaki kombinasyonu tipik bir uygulamadır.
Maya ve küflere karşı koruyucu etki gösterir; ancak bakterilere karşı etkili değildir. En yüksek etkinliğini pH 6.5’in altındaki ortamlarda sergiler.
Parabenler, tek başlarına kullanıldıklarından daha yüksek etkiyi birlikte kullanıldıklarında gösterirler. Bunun tipik bir örneği metil paraben ile propil parabenin 2:1 oranındaki kombinasyonudur.
Parabenler, tek başlarına kullanıldıklarında sınırlı etki gösterirken, farklı türleri bir arada kullanıldığında daha güçlü sonuç verirler. Buna örnek olarak metil paraben ile propil parabenin 2:1 oranındaki karışımı verilebilir.
Askorbik asidin sodyum tuzu olup, oksijen bağlama özelliği sayesinde oksidasyonu önlemek amacıyla vitamin C takviyelerinde, multivitamin preparatlarında, gıda katkılarında, içeceklerde ve hayvan yemlerinde kullanılır.
Asitli gıdalarda mikroorganizma gelişimini önlemek amacıyla kullanılır. Meyve suları, gazoz ve turşu gibi ürünlerde olduğu gibi, ilaç sanayinde de antimikrobiyal madde olarak değerlendirilir.
Koruyucu ve beyazlatıcı özellikleri sayesinde gıda ve tekstil sanayinde kullanılmaktadır. Sülfitleme ajanları özellikle kuru meyvelerde, taze karideste ve kurutulmuş ya da dondurulmuş patateslerde renk kaybını önler.
Peynir, şurup, jöle, kek, şarap ve meyve gibi gıda ürünlerinde küf oluşumunu önlemek amacıyla kullanılır. Ayrıca kaplamalarda parlaklık sağlamak ve plastikleştirici ile yağlayıcıların üretiminde ara madde olarak değerlendirilir.